در جنگ احزاب كه تمام نيرو‌هاي ضد اسلامي يعني مشركان و كافران و منافقان با طرحي گسترده قصد كودتا عليه اسلام را داشتند، پيامبر با مشورت اصحاب بنا گذاشتند كه دور مدينه را خندق بكنند. در اينجا نيز رسول خدا اولين كسي بود كه شروع به كندن خندق نمود و با اينكه برخي از مسلمانان با كسب اجازه و گروهي هم بدون آن، كار را رها مي‌كردند اما پيامبر(ص) تا پايان كار ايستاد و همچنان مشغول كندن خندق بود.

عمار مي‌گويد: پيش از بعثت، من و حضرت محمد(ص) با هم چوپاني مي‌كرديم. يك روز به او پيشنهاد كردم كه فلان منطقه چراگاه خوبي براي گوسفندان است فرا به آنجا برويم. حضرت محمد(ص) پذيرفت. من فردا به آنجا رفتم و ديدم پيامبر(ص) قبل از من به آنجا رسيده است ولي گوسفندان خود را از چريدن باز مي‌دارد. پرسيم چرا نمي‌گذاري گوسفندان بچرند؟ فرمود: چون وعده من با تو اين بود كه با هم شروع كنيم. نخواستم قبل از تو گوسفندان من از اين چراگاه استفاده كنند.